Trainer

Jaarlijks geeft Florus Kruyne de Aandacht- of Mindfulnesstraining (‘Mindfulness Based Stress Reduction’(MBSR) (meestal najaar), de Compassietraining (meestal voorjaar), Onderhoudsmiddagen Mindfulness en een retraite. Hij is gecertificeerd Mindfulness- en Compassietrainer.

De Mindfulness & Compassietrainingen blijken zeer behulpzaam te zijn bij het hanteren van wat spannend en pijnlijk is in het leven middels het trainen van aandacht en compassie. Onderhoudsmiddagen en een retraite ondersteunen dit.

Het geven van deze trainingen is bij Florus ingebed in een jarenlange meditatiepraktijk (Vipassana) en affiniteit met een aantal wijsheidstradities, voornamelijk de christelijke en de boeddhistische. Ze geven perspectief en diepgang aan de training van aandacht en compassie.

Aandacht & compassie vormen de rode draad in zijn leven, privé en professioneel, als mindfulnes/compassiestrainer, supervisor, predikant en geestelijk verzorger.


Cursussen

De Mindfulness Based Stress Reduction training (MBSR) is een cursus van 8 weken, van één dagdeel per week plus een aparte stiltedag. De Compassietraining is hoofdstuk 2 en lijkt qua opbouw en intensiteit op de MBSR. Aandacht en compassie hebben elkaar nodig en vormen een edel tweetal. Doel van beide trainingen is het gemakkelijker en milder omgaan met het spannende en het pijnlijke in ons leven en dat van anderen (zie wat is mindfulness).

Dit jaar (2018) biedt Florus een MBSR training aan vanaf 8 januari. Een compassietraining gaat later in het jaar van start en de maandelijkse onderhoudsmiddagen Mindfulness lopen door.

De opleiding tot mindfulnesstrainer heeft Florus voltooid (2012) aan het Instituut voor Mindfulness (IvM). In 2013 zette hij de volgende stap. Hij werd ook compassietrainer (Mindfulness Based Compassionate Living).

Terug naar boven

Wat is mindfulness

Mindfulness wordt op verschillende manieren vertaald, als ‘opmerkzaamheid’ , ‘oplettendheid’, ‘tegenwoordigheid van geest’ of ‘aandacht’. Vanwege de eenvoud heeft dat laatste mijn voorkeur. Het is wel een bepaald soort aandacht: Een open, milde, en niet-oordelende aandacht in het huidige moment.

Wanneer we spannende of pijnlijke dingen in ons leven tegenkomen, hebben we de sterke neiging om ons daar vanaf te wenden, deze ervaringen te negeren, weg te duwen of te bestrijden. Het resultaat is misschien tijdelijk effectief, maar op langere duur vaak schadelijk voor onze gezondheid en welbevinden.

Er is nog een andere mogelijkheid dan onze ongewenste ervaringen te bevechten of ervan weg te gaan: Je ernaar toe wenden met een erkennende en milde aandacht. ‘Aanschouwen’ kun je het ook noemen. Deze aandachtige, erkennende toewending schept ruimte en tegelijk een subtiele distantie ten opzichte van de ervaring. Er is een wereld van verschil of je sombere gedachten hebt of mérkt dat je ze hebt terwijl ze zich voordoen. Je gaat merken dat je niet helemaal samenvalt met een prettige of onprettige ervaring, met voorkeuren of afkeer en vele andere automatische reacties. Er komt meer speelruimte voor andere keuzes.

Een nog preciezere definitie van Mindfulness luidt: ‘het richten van de aandacht op een specifieke manier: doelbewust, in het huidige moment en zonder oordeel’ (Kabat-Zinn. J. (1994) Wherever You Go, There You Are. Mindfulness Meditation in Everyday Life. New York: Hyperion).

Aandachtig omgaan met minder prettige ervaringen blijkt goed te werken. Wetenschappelijk onderzoek toont dat aan. Mensen die een poosje mindfulness beoefend hebben, blijken meer aanvaardend en soepeler om te kunnen gaan met het spannende en pijnlijke in hun leven. Juist dan worden de ongemakken minder.

Een ander resultaat is dat naarmate mensen opener en vriendelijker met zichzelf weten om te gaan, dat direct zijn weerslag heeft op hun relaties: een meer tolerante en begripvolle omgang met anderen.

Waar komt mindfulness vandaan?

De Mindfulnessbenadering is een vertaling van boeddhistische meditatie in een westerse, levensbeschouwelijk neutrale en wetenschappelijk onderbouwde vorm. Daarnaast maken ook yogaoefeningen, elementen van westerse psychologie en volwassen educatie er deel van uit.

Ze is ontwikkeld binnen de gezondheidszorg in de VS door de microbioloog Jon Kabat-Zinn en heeft vorm gekregen in een cursus van 8 weken, de ‘Mindfulness Based Stress Reduction’ (MBSR). Het omgaan met stress krijgt daarin veel aandacht.

Cognitieve gedragstherapeuten konden goed aansluiten bij de Mindfulnessbenadering van Kabat-Zinn en ontwikkelden de ‘aandacht gerichte cognitieve therapie’. Deze kreeg vorm in de cursus ‘Mindfulness Based Cognitive Therapy’ (MBCT). De MBCT lijkt veel op de MBSR en legt eigen accenten.

De 8-weekse training

Aandacht in bovenbedoelde zin is een vaardigheid die ontwikkeld kan worden zoals het leren bespelen van een muziekinstrument. De basistraining ‘Mindfulness Based Stress Reduction’ (MBSR) is een krachtige impuls om de basisvaardigheden op het gebied van aandacht aan te leren. Hij duurt 8 weken, elke week 1 dagdeel, en er is een stiltedag.

Er wordt geoefend aan de hand van een scala aan aandachtoefeningen, formele zoals lichaam-, loop- en zitmeditatie en informele gericht op opmerkzaamheid in het dagelijks leven. Dagelijks oefenen tijdens de cursus wordt sterk aanbevolen. Het is de enige manier om iets te gaan merken van wat aandacht vermag.

Toepassingen

In Nederland wordt de training vaak aangeboden in het kader van de gezondheidszorg zowel in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) voor mensen met o.a. depressieve klachten als in de somatische zorg voor mensen met stress-, vermoedheid- en pijnklachten. De training is dan een aanvulling op een medische of psychotherapeutische behandeling en wordt meestal gegeven door psychologen, psychiaters en soms door geestelijk verzorgers.

Ook buiten de gezondheidszorg worden veel mindfulnesstrainingen gegeven: In het bedrijfsleven, het onderwijs, in meditatiecentra of een spirituele context. Vrijgevestigde trainers, coaches en geestelijk verzorgers zijn dan de aanbieders. Het interessante van de Mindfulnessbenadering is dat het omgaan met bepaalde psychosomatische ‘klachten’ en allerlei vormen van stress wordt geplaatst in het kader van omgaan met menselijke ervaringen als zodanig.

Juist die algemeen menselijke invalshoek maakt een MBSR cursus ook geschikt voor toepassing in een open spirituele setting als die van de RGU.
Dan melden zich mensen met lichte klachten – wie heeft die niet? – en vooral met de wens om de kwaliteit van hun leven te verbeteren of de basis te leggen voor een spirituele discipline.

Mindfulness, levenshouding en spiritualiteit

Stress en andere ‘klachten’ zijn, wat ruimer bezien, allemaal uitingsvormen van menselijk lijden. En lijden is, naast vreugde en geluk, inherent aan ons leven.Het omgaan met moeite, frustratie en lijden is een algemeen menselijke, existentiële opgave en wordt sinds mensenheugenis door alle spirituele wegen, religies en levensbeschouwingen onderwezen.

Afkomst verloochent zich niet. De boeddhistische levensbeschouwing blijft herkenbaar in de Mindfulnesstraining. Dat heeft het voordeel dat de training gemakkelijk verbonden kan worden met deze en andere wijsheidstradities. Die verbinding geeft perspectief, diepgang en inspiratie aan de Mindfulnesstraining.

Aandachtvol omgaan met het ongemakkelijke van ons leven kan uitgroeien tot een levenshouding en levenskunst: aandachtvol in het leven staan, in zonneschijn en regen, in voor- en tegenspoed.

Aandacht herstelt niet alleen de communicatie met onszelf, maar opent evengoed voor de ander en kan toegang worden tot het Levensgeheim, ook wel aangeduid met het woord ‘God’.

De Mindfulnesstraining kan op zichzelf staan en heeft in zichzelf waarde en effect. Ze kan ook in een breder spiritueel perspectief gezien worden en een opstapje worden tot een dieper inzicht en een ruimer hart.

Was dat niet het doel van álle grote menselijke geesten die aan de oorsprong stonden van een religie, geestelijke stroming of levensbeschouwing?

Terug naar boven

Compassietraining

De compassietraining is een logisch vervolg op de mindfulnesstraining (MBSR/MBCT). Mildheid of compassie is meestal impliciet aanwezig in de mindfulnesstraining als één van de houdingsaspecten, maar verdient bij nader inzien meer aandacht. In alle grote levensbeschouwelijke tradities neemt het cultiveren van deze liefdevolle kwaliteiten een grote plaats in. In de christelijke traditie wordt meestal gesproken over ‘naastenliefde’, ‘barmhartigheid’, en ‘met ontferming bewogen worden’. In de boeddhistische traditie heet het ‘mededogen’ en ‘liefdevolle vriendelijkheid’.

Staat in de mindfulnesstraining het ontwikkelen van aandacht en zelfinzicht centraal, de kern van de compassietraining is het inoefenen van mededogen of barmhartigheid. Daarmee sluit de compassietraining aan bij de grote levensbeschouwingen. Compassie is een universeel menselijke waarde.

De ervaring die anderen en ook ik wel hadden als we wat langer aandacht- en inzichtmeditatie beoefenden (volgens de boeddhistische vipassana-traditie) was het optreden van een zekere ‘kou’ en een weliswaar meer objectieve maar ook koele blik. Hieruit ontstond het inzicht dat er misschien wel iets ontbrak, namelijk een liefdevol hart.

Het blijken 2 kwaliteiten te zijn die niet zonder elkaar kunnen. We herontdekten iets wat de (boeddhistische) traditie allang wist: Aandacht en een wakkere geest gaan hand in hand met een mededogend hart. Zo wordt de aandacht barmhartig en de barmhartigheid blijft helder en wijs. Aandacht en compassie zijn een edel tweetal.

Vertrekpunt in de compassietraining is de zelfcompassie als basis voor compassie naar alle andere levende wezens. Thich Nhat Hanh merkt op dat naastenliefde gebaseerd op zelfverachting en zelfverwerping gedoemd is te mislukken. Het besef van de samenhang tussen naastenliefde en zelfcompassie is ook vervat in de bekende bijbelse regel: ‘Heb uw naaste lief als uzelf’. Ten onrechte is zelfcompassie in het West-Europese christendom vaak geassocieerd met narcisme en daarmee bijna taboe verklaard. De ervaring leert dat een milde omgang met zichzelf en met anderen communicerende vaten zijn en elkaar direct beïnvloeden.

Aangezien zelfcompassie in onze cultuur niet vanzelf spreekt omdat onze cultuur deels gekenmerkt wordt door een zekere hardvochtigheid in de omgang met onszelf, begint deze cursus bij het cultiveren van mildheid en vriendelijkheid naar onszelf toe. Geleidelijk wordt de cirkel van compassie naar andere mensen en levende wezens uitgebreid tot een meer omvattende liefde.

Opbouw en inhoud

Een stapsgewijze en voorzichtige uitbreiding van het mededogen vormt de rode draad in de compassietraining.

Qua intensiteit is de compassietraining vergelijkbaar met de mindfulnesstraining. Ook de opbouw is verwant aan de mindfulnesstraining. Er is een oefenprogramma van 8 sessies. De eerste 4 wekelijks, de laatste 4 tweewekelijks. Hierdoor krijgen de deelnemers meer tijd om de oefeningen hun werk te laten doen. Een stiltedag maakt eveneens deel uit van de compassietraining.

In elke sessie staat een thema centraal zoals de emotieregulatiesystemen, innerlijke destructieve reactiepatronen onderkennen zoals harde zelfkritiek (‘vechten’), zelfisolatie (‘vluchten’) en over-identificatie (‘bevriezen’), de medicijnen van zelfcompassie, besef van ‘common humanity’ en mindfulness, het ontwikkelen van bewustzijn van een ‘compassionele metgezel’, het goede van het leven in zich opnemen e.a. Bij elke thema horen oefeningen die thuis verder worden beoefend.

In het algemeen is er in de compassietraining meer aandacht voor de werking van het brein, innerlijke destructieve reactiepatronen, de bijbehorende emotionele pijn, het mededogend ermee omgaan en meer bewust het goede van het leven in zich opnemen. Aandachtig omgaan met het spannende en pijnlijke in ons leven wordt beoefend in de mindfulnesstraining. Op die basis wordt voortgebouwd in de compassietraining. Naast aandacht gaat ook het mededogen duidelijker meedoen als een krachtige & heilzame bondgenoot.

Terug naar boven

Retraite

‘Het gaat om jouw weg‘

In Transsylvanië , in en om het vakantiehuis, vind er van 9 – 16 mei 2015 een retraite plaats.

Het gaat om jouw weg in een eigen proces van geestelijke verdieping en bewustwording. De workshops zijn opgebouwd uit mindfulness oefeningen, dansmeditatie, elementen uit de compassietraining en yoga. Daarnaast is er alle ruimte voor onderlinge uitwisseling en ontspanning. Op woensdag wordt er een excursie aangeboden. Je leert o.a. oude tradities van de Hongaren in Roemenië kennen. Je bent welkom, ook als dit een eerste kennismaking is met meditatie en dans.

Data

Aankomst zaterdag 9 mei 2015
Vertrek zaterdag 16 mei 2015

Locatie

Huis van Tina en Florus in het boerendorp Bita, Transsylvanië, Roemenië

Programma
  • workshops dagelijks van 09:30 – 12:30 en 15:00 – 18:00 u
  • ’s avonds vrij voor b.v. een wandeling
  • woensdag- excursie in de omgeving.
Leiding

Florus Kruyne en Tina Geels

Kosten

€ 350,- inclusief workshops, verblijf en catering. Geschatte kosten voor vlucht Boekarest en trein naar Brasov en terug € 250,-

Contact en aanmelding

Bel met 06 – 16 11 92 06 of mail naar Florus of Tina

Terug naar boven